مراقبت روزانهمراقبت معمول
نگهداری بچه گربه در خونه؛ راهنمای کامل دو هفته اول تا یک‌سالگی
راهنمای کامل نگهداری بچه گربه: سن مناسب آوردن، وسایل لازم، اتاق امن هفته اول، بچه گربه چی میخوره و روزی چند وعده، اولین ویزیت و واکسن، ایمن‌سازی خونه و عقیم‌سازی.
پیش‌نویس تحریریه · در انتظار بازبینی دامپزشکاین راهنما بر پایه منابع معتبر نوشته شده، ولی هنوز بازبینی دامپزشک نشده و تا اون موقع راهنمای منتشرشده میوو حساب نمی‌شه. منابع و وضعیت بازبینی
پاسخ کوتاه
بچهگربه رو زودتر از ۸ هفتگی از مادرش جدا نکن و یکی دو هفته اول در یه اتاق امن با غذا، آب، جعبه خاک و مخفیگاه نگهش دار. تا حدود ۱۲ ماهگی غذای کامل مخصوص بچهگربه بده؛ در ۸ تا ۱۲ هفتگی دستکم روزی ۴ وعده. ظرف چند روز اول دامپزشک ببینتش تا برنامه واکسن (تا ۱۶ هفتگی یا بعدش) و ضدانگل رو شروع کنه.
خلاصه در یک نگاه
- بچهگربه رو قبل از ۸ هفتگی از مادرش جدا نکن و ترجیحاً اون رو کنار مادرش ببین.
- ظرف چند روز اول وقت دامپزشکی بگیر؛ واکسن‌ها تا ۱۶ هفتگی یا بعدش ادامه دارن و یه یادآور حدود ۲۶ هفتگی لازمه.
- یکی دو هفته اول، بچهگربه رو در یه اتاق امن با همه وسایلش نگه دار.
- تا حدود ۱۲ ماهگی غذای کامل مخصوص بچهگربه بده؛ در ۸ تا ۱۲ هفتگی دستکم روزی ۴ وعده.
- لیلیوم، نخ، سیم و پنجره باز بزرگ‌ترین خطرهای خونه‌ان؛ و دست و پات اسباب‌بازی نیستن.
توی این مطلب ۱۳ بخش
آوردن یه بچهگربه به خونه پر از ذوق و هیجانه؛ و البته پر از سؤال. چی بخوره؟ کجا بخوابه؟ کِی واکسن بزنه؟ با گربه قبلی خونه چی کار کنم؟ هفته‌ها و ماه‌های اول زندگی بچهگربه، شخصیت و سلامت سال‌های بعدش رو شکل می‌دن. این راهنما قدم‌به‌قدم کنارته تا این شروع برای هر دوتون آروم و شاد باشه.
بچه گربه رو از چند هفتگی بیاریم؟
- بچهگربه رو هرگز قبل از ۸ هفتگی از مادرش جدا نکن. جدا شدن زودهنگام با پرخاشگری در بزرگسالی ارتباط داره.
- بچهگربههای معمولی اغلب در ۸ تا ۹ هفتگی و بچهگربههای نژادی از پرورش‌دهنده‌های معتبر معمولاً حدود ۱۲ تا ۱۳ هفتگی و بعد از واکسن‌های اول واگذار میشن. موندن بیشتر کنار مادر و هم‌بازی‌ها ممکنه اضطراب رو کمتر کنه.
- اگه می‌تونی، بچهگربه رو کنار مادرش ببین. مادر آروم و اجتماعی نشونه خوبیه.
- سوابق واکسن و ضدانگل رو بگیر.
وسایل لازم برای نگهداری بچه گربه
- باکس حمل با در بالایی، به اندازه‌ای که برای گربه بالغ هم کافی باشه
- غذای کامل مخصوص بچهگربه (ترجیحاً همون غذایی که تا الان میخورده)
- ظرف غذا و ظرف آب جدا
- جعبه خاک با لبه کوتاه و خاک بی‌بو (برای جزئیات بیشتر راهنمای جعبه خاک رو بخون)
- جای خواب نرم و یه مخفیگاه مثل جعبه مقوایی
- اسکرچر عمودی و افقی
- اسباب‌بازی چوب‌دار (مثل چوب ماهیگیری با پر)
هفته اول بچه گربه در خونه: اتاق امن
خونه تازه برای یه موجود کوچیک خیلی بزرگ و ترسناکه. انجمن بین‌المللی مراقبت از گربه (iCatCare) پیشنهاد می‌کنه یکی دو هفته اول بچهگربه رو در یه اتاق آروم نگه داری که همه چیز داخلش باشه: غذا، آب (جدا از غذا)، جعبه خاک (دور از هر دو)، جای خواب، مخفیگاه و اسکرچر.
- اول همون غذا و همون نوع خاک قبلی رو استفاده کن.
- بذار خودش کشف کنه؛ به‌زور از مخفیگاه بیرونش نکش.
- کم‌کم و وقتی اعتمادبه‌نفسش بیشتر شد، بقیه خونه رو بهش نشون بده.
اولین ویزیت دامپزشکی و واکسن بچه گربه
ظرف چند روز اول وقت دامپزشکی بگیر و سوابق واکسن و ضدانگل رو همراهت ببر. دامپزشک معاینه کامل انجام می‌ده، درباره آزمایش ویروس‌هایی مثل لوسمی (FeLV) و نقص ایمنی (FIV) تصمیم می‌گیره و برنامه واکسن و ضدانگل رو تنظیم می‌کنه.
واکسن
طبق راهنمای ۲۰۲۴ انجمن جهانی دامپزشکی حیوانات کوچک (WSAVA):
- واکسن‌های اصلی (پانلوکوپنی، هرپس و کالیسی ویروس) از ۶ تا ۸ هفتگی شروع میشن و هر ۲ تا ۴ هفته تکرار میشن تا بچهگربه ۱۶ هفته یا بیشتر داشته باشه.
- یه دوز یادآور در ۲۶ هفتگی یا بعدش توصیه می‌شه.
- در ایران هاری بومیه، پس واکسن هاری هم جزو واکسن‌های اصلی حساب می‌شه.
- واکسن لوسمی گربه (FeLV) برای بچهگربههای زیر یک سال در مناطقی که این ویروس وجود داره اصلی به حساب میاد.
جزئیات بیشتر رو در واکسن‌های ضروری سگ و گربه بخون.
ضدانگل
بچهگربهها خیلی وقت‌ها انگل روده‌ای رو از مادرشون می‌گیرن. iCatCare درمان ضدانگل رو از ۳ هفتگی هر دو هفته یک بار تا ۸ هفتگی و بعد ماهانه تا ۶ ماهگی پیشنهاد می‌کنه. برای بچه‌گربه‌ای که سابقه‌ش معلوم نیست، دامپزشک معمولاً یه برنامه ضدانگل با طیف گسترده انتخاب می‌کنه. محصول و مقدار رو فقط دامپزشک بر اساس وزن تعیین کنه.
بچه گربه چی میخوره و روزی چند وعده؟
- تا حدود ۱۲ ماهگی یه غذای کامل و متعادل مخصوص بچهگربه بده؛ نژادهای درشت ممکنه دیرتر بالغ بشن.
- بچهگربه نسبت به وزنش انرژی خیلی زیادی لازم داره؛ در ۱۰ هفتگی تقریباً دو و نیم برابر یه گربه ۱۰ماهه به‌ازای هر کیلو.
- تعداد وعده‌ها:
| سن | تعداد وعده در روز |
|---|---|
| ۸ تا ۱۲ هفتگی | دستکم ۴ |
| ۳ تا ۶ ماهگی | ۳ |
| بعد از ۶ ماهگی | ۲ |
- اگه می‌خوای غذا رو عوض کنی، طی یک تا دو هفته و تدریجی این کار رو بکن.
- غذای خونگی یا خام برای بچهگربه خیلی سخت متعادل می‌شه و خطر آلودگی میکروبی داره. توضیح کامل‌ترش در غذای خانگی گربه هست.
- اگه بچه‌گربه‌ای پیدا کردی که هنوز شیر میخوره یا کمتر از ۴ هفته داره، راهنمای نگهداری بچه گربه بدون مادر رو بخون.
برای تنظیم مقدار غذا با رشد بچهگربه، تنظیم مقدار غذای روزانه کمکت می‌کنه.
ایمن‌سازی خونه برای بچه گربه
بچهگربهها کنجکاون و همه چیز رو امتحان می‌کنن. قبل از اینکه در خونه آزاد بشه:
- لیلیوم و سوسن روز رو از خونه بیرون ببر. طبق اطلاعات سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، حتی لیسیدن کمی گرده یا خوردن آب گلدون می‌تونه باعث نارسایی کلیه بشه و اگه درمان ۱۸ ساعت یا بیشتر عقب بیفته، آسیب معمولاً برگشت‌ناپذیره.
- نخ، کش، نخ دندون و روبان رو جمع کن.
- سیم‌های برق و طناب پرده رو دور از دسترس بذار یا بپوشون.
- قبل از هر بار روشن کردن ماشین لباسشویی و خشک‌کن، داخلش رو نگاه کن.
- پنجره‌ها و بالکن رو با توری محکم ایمن کن.
- شوینده‌ها، ضدعفونی‌کننده‌ها و داروها رو در کابینت بسته نگه دار.
برای فهرست کامل‌تر، سموم خانگی رو ببین.
بغل کردن، بازی و باکس حمل
- بچهگربه رو با دو دست بلند کن؛ یه دست زیر سینه و یه دست زیر باسن. هرگز از پوست پشت گردن بلندش نکن.
- قانون ۵ ثانیه: ۵ ثانیه نوازشش کن، مکث کن و فقط اگه خودش بیشتر خواست، ادامه بده.
- با اسباب‌بازی چوب‌دار بازی کن و بعد از بازی، اسباب‌بازی‌های نخ‌دار رو جمع کن.
- دست و پات اسباب‌بازی نیستن. بازی با دست در بچگی بامزه‌ست، ولی بعداً به گاز گرفتن و چنگ زدن تبدیل می‌شه.
- باکس حمل رو همیشه با یه پتوی نرم و چند خوراکی در دسترس بذار تا جای امن و آشنا بشه، نه نشونه رفتن به دکتر. موقع جابه‌جایی، باکس رو از زیر نگه دار.
آشنا کردن بچه گربه با گربه‌های دیگه
طبق راهنمای ۲۰۲۴ انجمن متخصصان گربه آمریکا (AAFP)، تنش بین گربه‌ها در ۶۲ تا ۸۸ درصد خونه‌های چندگربه‌ای دیده می‌شه و در ۷۳ درصد موارد از همون زمان ورود گربه تازه شروع شده. پس عجله نکن:
- بچهگربه اول در اتاق امن خودش بمونه.
- بوها رو جابه‌جا کن؛ مثلاً پتوی هر کدوم رو کنار اون یکی بذار.
- بعد اجازه بده از پشت در توری یا در نیمه‌باز همدیگه رو ببینن، همراه با غذا و خوراکی.
- در آخر، دیدارهای کوتاه و زیر نظر رو شروع کن.
این روند ممکنه چند روز تا چند ماه طول بکشه. اگه نشونه تنش دیدی (خرخر، فیس‌فیس، پنهان شدن)، یه قدم برگرد. بچه‌گربه‌هایی که دوتایی و ترجیحاً از یه خانواده آورده میشن، معمولاً راحت‌تر با هم کنار میان.
عقیم‌سازی بچه گربه؛ از چند ماهگی؟
بچهگربهها ممکنه از ۴ تا ۵ ماهگی بدون هیچ نشونه واضحی بارور بشن. انجمن متخصصان گربه آمریکا عقیم‌سازی رو تا ۵ ماهگی پیشنهاد می‌کنه و انجمن‌های دامپزشکی بریتانیا (BVA و BSAVA) از عقیم‌سازی در حدود ۴ ماهگی حمایت می‌کنن؛ طبق گزارش همین انجمن‌ها، حدود ۴ درصد گربه‌های خونگی بریتانیا قبل از ۶ ماهگی اولین زایمانشون رو داشتن. زمان دقیق رو با دامپزشکت هماهنگ کن و جزئیات بیشتر رو در عقیم‌سازی گربه بخون.
اشتباه‌های رایج
- آوردن بچهگربه در ۵ تا ۶ هفتگی.
- دادن غذای گربه بالغ زودتر از موعد، یا غذای خام و خونگی نامتعادل.
- رها کردن بچهگربه در کل خونه از روز اول، یا به‌زور آشنا کردنش با حیوون‌های دیگه.
- بازی کردن با دست یا گرفتنش از پوست گردن.
- بیرون بردن قبل از کامل شدن واکسن‌ها.
کِی فوراً به دامپزشک زنگ بزنی؟
سؤال‌های رایج
بچه گربه چی میخوره؟
غذای کامل و متعادل مخصوص بچهگربه (خشک، تر یا ترکیبی) تا حدود ۱۲ ماهگی. اول همون غذایی رو بده که قبلاً میخورده و اگه خواستی عوضش کنی، طی یک تا دو هفته و تدریجی این کار رو بکن. شیر گاو، غذای سفره و غذای خونگی نامتعادل مناسب نیستن.
غذای بچه گربه دو ماهه چیست و روزی چند وعده؟
بچهگربه دو ماهه (حدود ۸ هفتگی) باید غذای کامل مخصوص بچهگربه بخوره، در دستکم ۴ وعده کوچیک در روز. غذای تر یا غذای خشکی که کمی خیس شده برای دندونهای کوچیکش راحتتره. آب تازه همیشه جدا از غذا در دسترس باشه.
بچه گربه را از چند هفتگی میتوان از مادرش جدا کرد؟
هرگز قبل از ۸ هفتگی. بچهگربههای معمولی اغلب در ۸ تا ۹ هفتگی و بچهگربههای نژادی معمولاً حدود ۱۲ تا ۱۳ هفتگی واگذار میشن. جدا شدن زودهنگام با مشکلات رفتاری در بزرگسالی ارتباط داره.
واکسن بچه گربه را از کی شروع کنیم؟
از ۶ تا ۸ هفتگی، با تکرار هر ۲ تا ۴ هفته تا ۱۶ هفتگی یا بعدش، و یه یادآور در حدود ۲۶ هفتگی. در ایران واکسن هاری هم لازمه. برنامه دقیق رو دامپزشک در اولین ویزیت تنظیم می‌کنه.
بچه گربه را کی حمام کنیم؟
بیشتر بچهگربهها خودشون رو تمیز نگه میدارن و حمام معمولاً لازم نیست. اگه خیلی کثیف شده، فقط همون قسمت رو با دستمال مرطوب یا آب ولرم تمیز کن و کامل خشکش کن تا سرما نخوره. برای کک، فقط محصولی که دامپزشک برای بچهگربه تجویز کرده.
بچه گربه چند ساعت میخوابد؟
بچهگربهها بخش زیادی از روز رو میخوابن و بین خوابها بازیهای کوتاه و پرانرژی دارن. یه جای خواب نرم و آروم بهش بده و بیدارش نکن. اگه هم خیلی زیاد میخوابه و هم بیاشتها یا بیحاله، به دامپزشک خبر بده.
این راهنما به دردت خورد؟
جوابت فقط روی همین دستگاه میمونه و برای کسی فرستاده نمی‌شه.
سؤالی موند؟ از میو بپرس
میو کمکت می‌کنه نشونه‌ها رو مرتب کنی، سؤال‌های درست رو برای دامپزشک آماده کنی و بدونی قدم بعدی چیه. میو تشخیص نمی‌ده و دارو تجویز نمی‌کنه؛ هر جا لازم باشه، مستقیم می‌فرستتت پیش دامپزشک.
میوو‌شاپ: غذای متناسب با سن و شرایط کوچولوت رو با قیمت روشن توی میوو‌شاپ ببین. پیوند تجاری
منابع و بازبینی
- نویسنده
- تحریریه میوو‌نامه
- بازبینی دامپزشک
- در انتظار بازبینی
- آخرین به‌روزرسانی
- ۸ مهر ۱۴۰۵
- وضعیت انتشار
- پیش‌نویس؛ تا بازبینی در نتایج جست‌وجو نمیاد
- 2021 AAHA/AAFP Feline Life Stage Guidelines (پنجره تازه)Quimby J. et al., JFMS۲۰۲۱
- 2024 guidelines for the vaccination of dogs and cats – compiled by the Vaccination Guidelines Group (VGG) of the WSAVA (پنجره تازه)Squires R.A. et al., Journal of Small Animal Practice۲۰۲۴
- 2024 AAFP Intercat Tension Guidelines: recognition, prevention and management (پنجره تازه)Rodan I. et al., JFMS۲۰۲۴
- Caring for your new kitten (پنجره تازه)International Cat Careبی‌تاریخ
- Pediatric Sterilization in Cats – position statement (پنجره تازه)American Association of Feline Practitioners۲۰۲۰
- BVA and BSAVA policy position on Neutering of Cats and Dogs (پنجره تازه)British Veterinary Association & BSAVAبی‌تاریخ
- Lovely Lilies and Curious Cats: A Dangerous Combination (پنجره تازه)U.S. Food and Drug Administrationبی‌تاریخ
- Feline Panleukopenia (پنجره تازه)Cornell Feline Health Centerبی‌تاریخ
این راهنما جای معاینه دامپزشک رو نمی‌گیره. اگه تنفس سخت، بی‌حالی شدید، تشنج، خونریزی شدید یا مسمومیت احتمالی می‌بینی، منتظر پاسخ آنلاین نمون و همین حالا با نزدیک‌ترین دامپزشک تماس بگیر.
