تغذیهمراقبت معمول
غذای خانگی گربه؛ چی بیخطره و چی خطرناک؟
غذای خانگی گربه سالمتره؟ چرا تقریباً هیچ دستور غذای اینترنتی کامل نیست، خطر گوشت خام و آنفلوآنزای پرندگان، غذاهای ممنوع برای گربه و راه درست پختن یا انتخاب غذای کامل.
پیشنویس تحریریه · در انتظار بازبینی دامپزشکاین راهنما بر پایه منابع معتبر نوشته شده، ولی هنوز بازبینی دامپزشک نشده و تا اون موقع راهنمای منتشرشده میوو حساب نمیشه. منابع و وضعیت بازبینی

پاسخ کوتاه
بیشتر دستورهای غذای خانگی گربه کامل نیستن؛ در یه پژوهش دانشگاه یوسی دیویس، از ۹۴ دستور غذای گربه که قابل تحلیل بود، هیچکدوم همه نیازهای غذایی رو تأمین نمیکرد. گوشت یا مرغ خالی کلسیم کم داره و کمبود تورین به قلب و چشم آسیب میزنه. اگه غذای خانگی میخوای، دستورش رو از دامپزشک متخصص تغذیه بگیر و دقیق اجرا کن. گوشت و شیر خام نده و پیاز، سیر و انگور ممنوعه.
خلاصه در یک نگاه
- تقریباً هیچ دستور غذای خانگی اینترنتی یا کتابی برای گربه کامل نیست.
- گربه گوشتخوار اجباریه و تورین، ویتامین A آماده و اسید آراشیدونیک رو فقط از منابع حیوانی میگیره.
- گوشت خالی، جگر زیاد و ماهی خام یا تن ماهی زیاد هر کدوم بیماری جدی میدن.
- گوشت و شیر خام میتونن سالمونلا و آنفلوآنزای پرندگان منتقل کنن؛ پخته بده.
- تنقلات، حتی مرغ پخته ساده، کمتر از ۱۰ درصد کالری روزانه باشه.
توی این مطلب ۹ بخش
پختن غذا برای گربهت از سر عشقه و طبیعیه که فکر کنی غذای تازه خونگی سالمتر از غذای بستهبندیه. ولی گربهها نیازهای غذایی خیلی خاصی دارن و یه دستور ناقص، حتی اگه گربه با اشتها بخوره، ممکنه بعد از چند ماه یا چند سال به قلب، چشم یا استخونهاش آسیب بزنه. این راهنما کمکت میکنه با خیال راحت انتخاب کنی.
غذای خانگی گربه واقعاً کامل هست؟
پژوهشها جواب روشنی دارن: بیشتر وقتها نه.
- پژوهشگران دانشگاه یوسی دیویس در سال ۲۰۱۹، ۱۱۴ دستور غذای خانگی گربه از اینترنت و کتابها جمع کردن؛ فقط ۹۴ تاش اونقدر دقیق بود که بشه تحلیلش کرد و از همینها هم هیچکدوم همه نیازهای غذایی توصیهشده گربه رو تأمین نمیکرد. بیشترین کمبودها مربوط به کولین، آهن، ویتامین B1، روی و ویتامین E بود و حدود نیمی از دستورها تورین کافی نداشتن. ۸ دستور حتی مواد سمی مثل پیاز و سیر داشتن.
- حتی دستورهایی که دامپزشک عمومی نوشته بود هم بیشترشون کمبود داشتن.
- در یه پژوهش دیگه در ۲۰۱۹، دستورهای خانگی اینترنتی پخته و در آزمایشگاه تحلیل شدن؛ هیچکدوم همه مواد مغذی لازم رو نداشتن و بیشترشون حداقل ۳ کمبود داشتن.
- دانشکده دامپزشکی تافتس میگه شواهدی نیست که غذای خانگی برای بیشتر حیوونها سالمتر از غذای آماده کامل باشه. متخصصان تغذیه اونجا گربههای بالغی با بیماری شدید قلبی و نابینایی بهخاطر کمبود تورین دیدن.
چرا گربه فرق داره؟
گربه گوشتخوار اجباریه. طبق راهنمای دامپزشکی مرک، بعضی مواد مغذی رو فقط از بافتهای حیوانی میگیره:
| ماده مغذی | چرا مهمه؟ | نکته |
|---|---|---|
| تورین | کمبودش باعث بیماری قلبی (بزرگی قلب) و آسیب شبکیه چشم میشه | پروتئین گیاهی تورین نداره |
| ویتامین A آماده | گربه نمیتونه بتاکاروتن هویج رو به ویتامین A تبدیل کنه | ولی جگر زیاد هم مسمومیت میده |
| اسید آراشیدونیک | گربه نمیتونه از روغن گیاهی بسازدش | در چربی گوشت، مرغ و تخممرغ هست |
| نیاسین و آرژنین | گربه نیاز بیشتری از سگ داره | فقط از غذا تأمین میشه |
| کلسیم | گوشت خالی کلسیم خیلی کمی داره | نیاز به مکمل دقیق داره |
اشتباههای رایج در غذای خانگی گربه
- «مرغ و برنج» یا «گوشت چرخکرده» بهعنوان غذای کامل: گوشت خالی کلسیم کمی داره و بهمرور باعث بیماری استخوانی میشه؛ با بیقراری، ضعف عضلانی، نرمی استخوان، شکستگی و حتی فلج.
- جگر زیاد و هر روز: مسمومیت با ویتامین A، بهخصوص در بچهگربهها؛ با رشد اضافه استخوان در مهرههای گردن، گردن خشک و موی ژولیده.
- ماهی خام: آنزیمی داره که ویتامین B1 رو از بین میبره و ممکنه بیاشتهایی، تشنج و خم شدن سر به سمت پایین بده. پختن این آنزیم رو از بین میبره.
- تن ماهی یا ماهی بهعنوان غذای اصلی: رژیم پر از ماهی با مسمومیت مزمن با جیوه و مشکلات عصبی مثل نابینایی و لرزش همراه بوده که اغلب برگشتناپذیره.
- عوض کردن مواد دستور: در یه بررسی تافتس، فقط ۱۳ درصد صاحبان حیوانات هنوز دقیقاً همون دستوری رو میدادن که متخصص تغذیه نوشته بود. حتی عوض کردن نوع گوشت یا برند میتونه دستور رو ناقص کنه.
- مولتیویتامین انسانی: راه حل نیست. تأمین کامل نیازها معمولاً به چند مکمل دقیق و مخصوص نیاز داره.
- غذای خانگی برای بچهگربه و گربه باردار یا شیرده: متخصصان تافتس توصیه میکنن اصلاً این کار رو نکنی؛ بیشترین مشکلات جدی تغذیهای در همین گروهه. (اولین روزهای بچهگربه)
گوشت خام و شیر خام برای گربه؛ خطر جدی
اگه گربهت بعد از خوردن غذا یا شیر خام تب، بیحالی، بیاشتهایی، ترشح چشم یا بینی، تنگی نفس یا نشونههای عصبی مثل لرزش، تشنج یا ناهماهنگی داشت، فوراً ببرش دامپزشکی و بگو چی خورده.
غذاهای ممنوع برای گربه
- پیاز، سیر، تره، موسیر و ترهفرنگی به هر شکلی؛ خام، پخته، خشک یا پودر. گربهها از همه حیوانات حساسترن و حتی کمتر از یه قاشق چایخوری پیاز پخته در گربه مسمومیت داده. علائم کمخونی ممکنه چند روز بعد ظاهر بشه. مراقب سوپ، غذای کودک و سسهایی که پیاز یا سیر دارن باش.
- انگور، کشمش و مویز
- شکلات، قهوه، چای و نوشیدنیهای کافئیندار
- زایلیتول (در آدامس و شیرینیهای رژیمی)
- الکل و خمیر خام مایهدار
- استخوان، پخته یا خام؛ میتونه به دستگاه گوارش آسیب بزنه یا گیر کنه.
- شیر و لبنیات؛ خیلی از گربهها لاکتوز رو هضم نمیکنن.
فهرست کاملتر و کمکهای اولیه در سموم خانگی برای سگ و گربه.
راه درست؛ غذای خانگی بیخطر گربه
اگه غذای خانگی میخوای:
- دستور رو از دامپزشک متخصص تغذیه (دارای بورد تخصصی تغذیه دامپزشکی) بگیر؛ نه از اینترنت، کتاب یا دوستات.
- دستور رو دقیقاً اجرا کن: مواد با ترازو، بدون جایگزینی، با همه مکملهایی که نوشته شده.
- قبل از هر تغییری، با همون متخصص مشورت کن.
- همه گوشتها و تخممرغ رو کامل بپز.
- معاینههای دورهای و وزنکشی رو فراموش نکن.
اگه غذای آماده میخری:
- روی بسته دنبال عبارت «غذای کامل» برای مرحله سنی مناسب گربهت (بچهگربه، بالغ یا همه سنین) باش که طبق استانداردهای تغذیهای معتبر مثل AAFCO یا FEDIAF فرموله شده باشه.
- محصولاتی که روشون نوشته «مکمل»، «تنقلات» یا «برای تغذیه متناوب» غذای کامل نیستن.
- انجمن جهانی دامپزشکی حیوانات کوچک (WSAVA) پیشنهاد میکنه از تولیدکننده بپرسی متخصص تغذیه واجد شرایط داره یا نه، چه کسی غذا رو فرموله کرده و کنترل کیفیتش چطوره. اگه جواب نداد، محتاط باش.
- برای مقدار روزانه، راهنمای محاسبه مقدار غذای گربه و سگ رو ببین.
تنقلات خانگی؛ چقدر و چی؟
کمی غذای خونگی بهعنوان تنقلات، برای گربه بالغ سالم مشکلی نداره؛ بهشرط اینکه هیچ ماده سمی نداشته باشه و از سقف تنقلات بیشتر نشه:
- مجموع تنقلات کمتر از ۱۰ درصد کالری روزانه باشه و جای وعده غذایی رو نگیره.
- یه تکه کوچیک مرغ یا گوشت پخته ساده، بدون پوست، استخوان، نمک، ادویه، پیاز و سیر، انتخاب خوبیه.
- حواست به کالری باشه: طبق راهنمای WSAVA، حدود ۲۸ گرم تن ماهی کنسروی حدود ۳۶ کیلوکالری داره؛ یعنی از کل سهم تنقلات روزانه یه گربه ۴ کیلویی (حدود ۲۲ کیلوکالری) بیشتره.
| وزن گربه | حداکثر کالری تنقلات در روز |
|---|---|
| ۳ کیلوگرم | حدود ۲۰ کیلوکالری |
| ۴ کیلوگرم | حدود ۲۲ کیلوکالری |
| ۵ کیلوگرم | حدود ۲۵ کیلوکالری |
| ۶ کیلوگرم | حدود ۲۶ کیلوکالری |
سؤالهای رایج
غذای خانگی برای گربه بهتر از غذای آماده است؟
شواهدی وجود نداره که غذای خانگی برای بیشتر گربهها سالمتر از یه غذای آماده کامل و استاندارد باشه. مشکل اینجاست که بیشتر دستورهای خانگی کمبود دارن و علائم کمبود ممکنه هفتهها یا سالها بعد، مثلاً به شکل بیماری قلبی یا نابینایی، ظاهر بشه. غذای خانگی فقط با دستور دامپزشک متخصص تغذیه بیخطره.
به گربه فقط مرغ پخته بدهم اشکالی دارد؟
بهعنوان غذای اصلی بله. گوشت یا مرغ خالی کلسیم خیلی کمی داره و بهمرور باعث نرمی و شکستگی استخوان، ضعف عضلانی و حتی فلج میشه. کمی مرغ پخته ساده، بدون پوست، استخوان، نمک، پیاز و سیر، فقط بهعنوان تنقلات و در حد کمتر از ۱۰ درصد کالری روزانه اشکالی نداره.
به گربه گوشت خام بدهم؟
توصیه نمیشه. در یه مطالعه دانشگاه کرنل در ۲۰۲۵، در ۴۲ درصد غذاهای خام گربه باکتریهای بالقوه خطرناک زنده پیدا شد و در غذاهای پخته هیچ. از اواخر ۲۰۲۴ هم چندین گربه بعد از خوردن غذای خام یا شیر خام به آنفلوآنزای پرندگان مبتلا شدن و بیشترشون مردن. پختن این خطرها رو از بین میبره.
به گربه شیر بدهم؟
لازم نیست و بهتره نه. خیلی از گربهها لاکتوز رو خوب هضم نمیکنن و شیر براشون اسهال و ناراحتی گوارشی میده. شیر خام بهخاطر خطر آنفلوآنزای پرندگان کاملاً ممنوعه. گربه به آب تازه نیاز داره، نه شیر.
به گربه تن ماهی بدهم؟
گاهی و خیلی کم، بله؛ ولی نه بهعنوان غذای اصلی. رژیم پر از ماهی ممکنه به مسمومیت با جیوه و مشکلات عصبی منجر بشه و ماهی خام ویتامین B1 رو از بین میبره. حتی حدود ۲۸ گرم تن ماهی کنسروی، بهتنهایی از سقف تنقلات روزانه گربه بیشتره.
چه غذاهایی برای گربه ممنوع است؟
پیاز، سیر، تره و موسیر به هر شکلی، حتی پودر و پخته؛ انگور و کشمش؛ شکلات، قهوه و نوشیدنی کافئیندار؛ الکل و خمیر خام مایهدار؛ آدامس و شیرینی حاوی زایلیتول؛ استخوان پخته یا خام؛ و شیر. گربهها به پیاز و سیر از همه حیوانات حساسترن.
این راهنما به دردت خورد؟
جوابت فقط روی همین دستگاه میمونه و برای کسی فرستاده نمیشه.
سؤالی موند؟ از میو بپرس
میو کمکت میکنه نشونهها رو مرتب کنی، سؤالهای درست رو برای دامپزشک آماده کنی و بدونی قدم بعدی چیه. میو تشخیص نمیده و دارو تجویز نمیکنه؛ هر جا لازم باشه، مستقیم میفرستتت پیش دامپزشک.
میووشاپ: غذای متناسب با سن و شرایط کوچولوت رو با قیمت روشن توی میووشاپ ببین. پیوند تجاری
منابع و بازبینی
- نویسنده
- تحریریه میوونامه
- بازبینی دامپزشک
- در انتظار بازبینی
- آخرین بهروزرسانی
- ۸ مهر ۱۴۰۵
- وضعیت انتشار
- پیشنویس؛ تا بازبینی در نتایج جستوجو نمیاد
- Evaluation of the nutritional adequacy of recipes for home-prepared maintenance diets for cats (پنجره تازه)Wilson S.A. et al., JAVMA۲۰۱۹
- Evaluating home-prepared diet recipes for cats (پنجره تازه)EveryCat Health Foundation۲۰۱۹
- Concentrations of macronutrients, minerals and heavy metals in home-prepared diets for adult dogs and cats (پنجره تازه)Pedrinelli V. et al., Scientific Reports۲۰۱۹
- Cooking Up Trouble: Common Home Cooking Mistakes (پنجره تازه)Linder D.E., Tufts Petfoodology۲۰۱۹
- Should you make your own pet food at home? (پنجره تازه)Heinze C.R., Tufts Petfoodology۲۰۱۶
- Nutritional Requirements of Small Animals (پنجره تازه)Merck Veterinary Manual (Sanderson S.L.)۲۰۲۴
- Raw Pet Food Risks: A Research Update (پنجره تازه)Heinze C.R., Tufts Petfoodology۲۰۲۵
- Feeding Your Cat (پنجره تازه)Cornell Feline Health Center۲۰۲۶
- Serologic Evidence of Highly Pathogenic Avian Influenza A(H5N1) Virus Infection in a Veterinary Professional Exposed to an Infected Domestic Cat (پنجره تازه)CDC MMWR۲۰۲۶
- Cat and Dog Food Manufacturers Required to Consider H5N1 in Food Safety Plans (پنجره تازه)U.S. FDA۲۰۲۵
- Get the Facts! Raw Pet Food Diets can be Dangerous to You and Your Pet (پنجره تازه)U.S. FDAبیتاریخ
- Feeding treats to your cat (پنجره تازه)WSAVA Global Nutrition Committee۲۰۲۵
- People Foods to Avoid Feeding Your Pets (پنجره تازه)ASPCA Animal Poison Control Centerبیتاریخ
- Garlic and Onion (Allium spp) Toxicosis in Animals (پنجره تازه)Merck Veterinary Manualبیتاریخ
- Mercury Toxicosis in Animals (پنجره تازه)Merck Veterinary Manual (Tegzes J.H.)۲۰۲۶
- WSAVA Global Nutrition Committee: Guidelines on Selecting Pet Foods (پنجره تازه)WSAVA۲۰۲۱
این راهنما جای معاینه دامپزشک رو نمیگیره. اگه تنفس سخت، بیحالی شدید، تشنج، خونریزی شدید یا مسمومیت احتمالی میبینی، منتظر پاسخ آنلاین نمون و همین حالا با نزدیکترین دامپزشک تماس بگیر.



